Departments
ประวัติคณะรัฐศาสตร์

   คณะรัฐศาสตร์ เริ่มก่อตั้งขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2442 (ร.ศ. 118) โดยพระบาทสมเด็จ
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นผู้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เริ่มจัดตั้งสถาบันการศึกษาแห่ง
นี้ขึ้นโดยพระราชทานนามว่า "โรงเรียนสำหรับฝึกหัดวิชา ข้าราชการพลเรือน" โดยรับ
นักเรียนที่สอบผ่าน "ประโยคนักเรียน"มาแล้วเข้าศึกษา "ประโยควิชา" ต่อ แล้วต้องออก
ฝึก ราชการตามกระทรวงต่างๆและต้องสอบ "ประโยคฝึกหัด" ในขั้นตอนสุดท้าย จึงจะถือว่า
นักเรียนผู้นั้นสำเร็จวิชาจาก สถานศึกษาราชการพลเรือนโดยสมบูรณ์ โรงเรียนนี้ได้เจริญขึ้น
เป็นลำดับต่อมาจึงทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้นักเรียนในโรงเรียนนี้ถวายตัว
เป็นมหาดเล็ก มีตำแหน่งเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทโดยใกล้ชิด และเข้าที่สมาคมในราชการ
ให้มีความคุ้นเคยอีกด้วย

   ในปี พ.ศ. 2445 (ร.ศ. 121) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเปลี่ยนนาม
โรงเรียนฝึกหัดข้าราชการพลเรือน เป็น "โรงเรียนมหาดเล็ก" โดยที่ทรงพระราชดำริเห็นว่า
นักเรียนโรงเรียนนี้ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กทั้งสิ้น โรงเรียนนี้ได้เริ่มเปลี่ยนนามใหม่เมื่อ
วันที่ 1 เมษายน 2445

   นอกจากการเรียนตำราแล้ว นักเรียนจะต้องออกไปฝึกงานตามหัวเมืองให้ได้รู้ได้เห็นการ
ปฏิบัติราชการจริงๆ และฝึกหัดให้รู้จักความรับผิดชอบอีกด้วยนักเรียนที่จบและได้รับ
ประกาศนียบัตรของโรงเรียนแล้ว ส่วนมากเข้ารับราชการในกระทรวง มหาดไทย มี
ตำแหน่งราชการสูง

   ต่อมาในปี พ.ศ. 2453 (ร.ศ. 129) ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว 
ทรงมีพระราชดำริเห็นว่า การที่จะฝึกนักเรียนในโรงเรียนมหาดเล็กให้ออกรับราชการ
ในกระทรวงมหาดไทยแต่กระทรวงเดียวนั้นไม่เพียงพอ ควรที่จะขยายการศึกษาออกไป
ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพื่อส่งผู้สำเร็จการศึกษาออกไปรับราชการทุกกระทรวง ทบวง กรม
และเพื่อเป็นอนุสาวรีย์เฉลิมพระปรมาภิไธยสมเด็จพระบรมชนกาธิราช พระบาทสมเด็จ
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเงินให้เป็นทุน
สำหรับจัดการโรงเรียนต่อไป และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนนามโรงเรียน
มหาดเล็ก  เป็นโรงเรียนข้าราชการพลเรือน พระราชทานนามปรากฎว่า "โรงเรียน
ข้าราชการพลเรือน ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว" ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 
2453 ระยะเวลาเรียนนั้นมีกำหนด 4 ปี นักเรียนต้องเรียนชั้นสอน 3 ปี และฝึกงานอีก 1 ปี

   ต่อมาในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2459 ได้มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จ
พระมงกุฎเกช้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาท
สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นเป็น "จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย"  ซึ่งเมื่อแรกตั้ง ได้แบ่ง
คณะออกเป็น 4 คณะ คือ คณะแพทยศาสตร์, คณะวิศวกรรมศาสตร์, คณะอักษรศาสตร์
และวิทยาศาสตร์,  และคณะรัฐประศาสนศาสตร์ ดังนั้น โรงเรียนรัฏฐศาสนศึกษาเดิม ได้
เปลี่ยนนามมาเป็นคณะรัฐประศาสนศาสตร์ นอกจากนี้  ตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียน ซึ่ง
แต่เดิมเรียกว่า ผู้อำนวยการโรงเรียนนั้น ได้เปลี่ยนมาใช้นามว่า คณบดี

   ครั้นมาในปี พ.ศ. 2472 หลังจากได้มีประกาศพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการ
พลเรือนแล้ว ความนิยมในการเข้าศึกษาใน คณะรัฐประศาสนศาสตร์ได้ลดน้อยลง 
กระทรวงธรรมการจึงได้นำความเห็นทูลถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
ขอพระบรมราชานุญาตให้เลิกคณะนี้เสีย เมื่อนักเรียนที่เหลืออยู่สำเร็จการศึกษาหมดแล้ว
ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ  ได้มีพระบรมราชานุญาต

   ต่อมา มีสมุหเทศาภิบาล และข้าราชการฝ่ายปกครองเป็นอันมากร้องทุกข์ว่าควรจะมี
การสอนวิชานี้ต่อไป แต่จะต้องเปลี่ยนแปลง หลักสูตรการศึกษาเสียใหม่ และเปลี่ยนแปลง
ระเบียบวิธีการรับนิสิตเสียใหม่ด้วย นอกจากนั้น ได้เสนอความคิดเห็นให้เปลี่ยนชื่อคณะ
รัฏฐประศาสนศาสตร์ เป็นแผนกวิชาข้าราชการพลเรือน

   ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ ทรงมีพระบรมราชานุญาตตามข้อเสนอจึงทรงพระ
กรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อคณะ รัฏฐประศาสนศาสตร์ เป็นแผนกวิชาข้าราชการ
พลเรือน ให้ขึ้นตรงต่อผู้บัญชาการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าแผนก คือ 
ผู้อำนวยการ ก็มีฐานะเท่ากับคณบดี

   ครั้นต่อมา เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2476 ได้มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จ
พระปกเกล้าฯ ให้ตั้งคณะนิติศาสตร์ ขึ้นในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยโอนโรงเรียน
กฎหมายเข้าสมทบในคณะนิติศาสตร์ และให้แผนกข้าราชการพลเรือนรวมอยู่ในคณะ
นิติศาสตร์ด้วย

   ในวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2476 ได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์และการเมือง พุทธศักราช  2476 ซึ่งมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติฉบับนี้ 
บัญญัติว่า "ให้โอนคณะนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตลอดจน
ทรัพย์สินและงบประมาณของคณะเหล่านั้น มาขึ้นต่อมหาวิทยาลัยนี้ก่อนวันที่ 
1 เมษายน พ.ศ. 2477" เป็นอันว่า คณะรัฐศาสตร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้สิ้น
สภาพลงตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา

   ต่อมาในปี พ.ศ. 2491 รัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญของการบริหารประเทศในอัน
ที่จะได้ผู้ปฏิบัติราชการที่เพียบพร้อมไปด้วยบุคคลที่มีความรู้ความชำนาญในการ
ปกครอง และการบริหารให้มีจำนวนเพียงพอ จึงได้จัดตั้งคณะรัฐศาสตร์ขึ้นใน
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอีกครั้งหนึ่ง หลังจากที่ได้ยุบไปแล้วเป็นเวลาถึง 15 ปีเศษ
และก็ได้เจริญก้าวหน้ามาจนถึงทุกวันนี้

Top

รายพระนามและนามคณบดีคณะรัฐศาสตร์ (ยุคใหม่)

Top

Home | Departments | Instructors | Tour | Tel Directory | Songs
Objectives | Links | Site Map | Contact Us | Web Board!!

singhdam@hotmail.com
Copyright © 2004 www.singhdam.com. All rights reserved.